Nieuw Strafwetboek en aanpassingen van de Wegverkeerswet

Op 1 september 2026 treedt een nieuwe reeks wijzigingen in werking van de Wet van 16 maart 1968 betreffende de politie over het wegverkeer. Het gaat om de tweede fase van de wijzigingen die zijn ingevoerd door de wet van 25 mei 2026. Deze nieuwe fase van wijzigingen heeft voornamelijk tot doel de verkeerswetgeving aan te passen aan het nieuwe Strafwetboek, dat eveneens op 1 september 2026 in werking treedt.

Volgens de wetgever zijn deze wijzigingen doorgevoerd met behoud van het bestaande recht, dat wil zeggen met het doel de huidige filosofie en straffen zoveel mogelijk te behouden, maar ze tegelijkertijd aan te passen aan de beginselen van het nieuwe Strafwetboek.

De aanpassingen van deze verkeerswetgeving vloeien voornamelijk voort uit twee nieuwigheden die door het nieuwe Strafwetboek zijn ingevoerd:

• de invoering van een nieuwe strafmaat in acht niveaus;
• de erkenning van doding in het verkeer als een afzonderlijk strafbaar feit.

Het nieuwe Strafwetboek vervangt de oude sanctiecategorieën door een strafschaal met acht niveaus, waarbij niveau 1 overeenkomt met de minst ernstige overtredingen. Om de continuïteit te waarborgen van het sanctiesysteem dat van toepassing is op verkeersovertredingen zoals opgenomen in de wet van 16 maart 1968, zijn talrijke bepalingen daarvan herschreven. In deze wet wordt alleen melding gemaakt van straffen van niveau 1, 2 of 3, waarbij de meeste overtredingen gepaard gaan met een straf van niveau 1 of 2.

De straffen waarin de wet van 16 maart 1968 voorziet en waarvan het maximum bestaat uit een geldboete van meer dan 25 euro of een gevangenisstraf van ten hoogste 12 maanden, worden omgezet in straffen van niveau 1. Voor deze straffen van niveau 1 komen de minimum- en maximumbedragen van de geldboete overeen met de bedragen die vóór 1 september 2026 bij wet waren vastgesteld, vermenigvuldigd met 8 overeenkomstig de tot voor kort geldende opdeciemen.

De straffen waarin de wet van 16 maart 1968 voorziet en waarvan de maximumstraf bestaat uit een gevangenisstraf van 1 tot ten hoogste 3 jaar, worden omgezet in straffen van niveau 2. Het nieuwe Strafwetboek staat echter toe dat de straf van niveau 2 wordt vervangen door een van de straffen van niveau 1 indien verzachtende omstandigheden worden erkend.

De overtredingen die momenteel worden bestraft met een gevangenisstraf van meer dan drie jaar en tot vijf jaar, worden omgezet in straffen van niveau 3. Ook hier kunnen verzachtende omstandigheden ertoe leiden dat deze straf wordt vervangen door een straf van niveau 1 of 2.

Het nieuwe Strafwetboek erkent tevens doding in het wegverkeer als een volwaardig strafbaar feit. Overal in de wet van 16 maart 1968 wordt de term „verkeersongevallen die de dood van een ander tot gevolg hebben gehad” vervangen door „doding in het verkeer”. Deze semantische wijziging heeft tot doel de ernst van de gevolgen en het betrokken gedrag beter weer te geven. De schuldige bestuurder wordt gestraft met een straf van niveau 3 en een verval van het recht om een motorvoertuig te besturen voor een periode van drie maanden tot vijf jaar, of zelfs definitief.

De wijzigingen in de regelgeving op deze website zullen zo dicht mogelijk bij de inwerkingtreding worden doorgevoerd.

In dit artikel vindt u een overzicht van de aanpassingen die in de eerste fase van de wijzigingen zijn doorgevoerd.

Er worden geen wijzigingen aangebracht in het systeem van overtredingen per graad, dat betrekking heeft op overtredingen van de wegcode en de regels voor de registratie van voertuigen.